Review: The xx - Coexist
Schrijver dezes staat bij sommigen te boek als een fanatieke The xx-hater. En vooruit, dat heeft hij waarschijnlijk ook wel een beetje aan zichzelf te danken. Door zurig te mopperen op de aanschouwde, op z’n best matige live-optredens van enkele jaren terug. En vooral op die oh zo gigahype die het debuut van de Londense band omringde. Jawèl, de minimale sound met fluistervocalen, ijle galmgitaren en diepe bassen van die alweer bijna drie jaar oude plaat had zeker z’n charmes, singles Crystalized en Islands waren goed, maar zoals dat album wereldwijd in zeven hemelen - met elk godbetert 86 maagden - werd geprezen, dat was wel heel overdreven voor een plaat waarop de meeste liedjes niet eens bleven hangen, niet?
Maar let wel: een plaat overschat vinden is ook weer niet hetzelfde als een plaat rotslecht vinden. Die verdenking krijg je echter al gauw op je dak als je zeurt op iets dat iedereen prachtig lijkt te vinden. Het is eigenlijk onzin om te stellen, maar toch even: wat nu als dit tweede album van The xx een debuut was geweest? Coexist dus? Dan had ik wellicht vanaf het begin meegejubeld. Want allemachtig: wat hebben Oliver Sim, Romy Madley-Croft en zeker producer Jamie XX hun geluid en liedjes hier op alle mogelijke fronten enorm verbeterd en uitgediept.
De basiselementen zijn niet wezenlijk veranderd ten opzichte van het debuut, maar geluidskunstenaar Jamie XX heeft hoorbaar alle opgedane ervaring als producer (met bijv. Gill Scott-Heron), remixer en dj in clubs opgezogen en volledig ingezet voor de perfectionering van de sound van zijn band. Klonk het debuut ondanks die diepe bassen vaak nog dunnetjes, Coexist laat een prachtige ronde, warme sound horen, waarvan het wonderlijk is hoe vol en krachig die kan klinken ondanks de minimaal ingekleurde liedjes. Het spel tussen stiltes en geluid is veel geraffineerder en spannender geworden, terwijl het gebruik van steviger beats uit de clubs de liedjes zelf al levendiger maakt. Hoe effectief bijvoorbeeld zijn die Burial-achtige, steeds iets veranderende ritmes in Chained en Reunion.
Niet alleen die beats natuurlijk, ook de ettelijke malen zelfverzekerder, sterkere zang van Sim en Madley Croft – bij vlagen zelfs behoorlijk soulvol – zorgen ervoor dat de liedjes meer ademen en leven, plus twee handen vol bloedjemooie melodieën. Niet dat de twee nu met volle uithalen aan het zingen zijn geslagen, maar van gemompel is geen sprake meer. Zo hoor je duidelijk dat The xx in de liedjes nog wel de voorkeur gehouden heeft voor het aanzwellen der liefde ("Being as in love with you as I am" - Angels) dan wel de afbraak ervan ("We used to be closer than this" - Chained).
Niet de meest diepgaande teksten die je ooit gehoord hebt, but hey, wel herkenbaar voor velen en al met al wel de juiste ondersteuning voor die zwoele sound barstensvol subtiele details en overgangen op de achtergrond. De ongrijpbare steeldrums in Reunion en de bijna onmerkbaar achterstevoren afgedraaide synths in het toch lieflijke Our Song bijvoorbeeld. Hoe subtiel een klassieke housebeat het meer uitgesponnen Swept Away tegen het einde van de plaat ook zachtjes optilt, nooit klonk The xx zo dansbaar.
Of let op wat er gebeurt in hoogtepunt Tides, het liedje met de meeste emotionele zeggingskracht als het gaat om de pijnlijke kant van die vermaledijde liefde. "You leave with the tide and I can’t stop you leaving. I can see it in your eyes, some things have lost their meaning.” De soundtrack: galmende drums die op de achtergrond van de beat voor onrust zorgen, dwars tegen enkele mooi ingezette, subtiele strijkers in. Verwacht na drie minuten een climax en het liedje is juist afgelopen, wat hier juist de grote kracht is.
De ommezwaai naar meer waardering voor The xx bij ondergetekende was de razendknappe liveshow waar de Londenaren de afgelopen maanden mee tourden (Primavera, Werchter, Lowlands). De razendknap uitgedachte muzikale verrijking op Coexist sluit daar geweldig op aan. Ben ik om? Helemaal.
embed
