Review: Animal Collective - Centipede Hz
Waarom dat nieuwe, langverwachte Animal Collective-album Centipede Hz weer eens radicaal anders klinkt dan de voorganger Merriweather Post Pavilion? Redenen genoeg. Ten eerste natuurlijk omdat de oorspronkelijk uit Baltimore afkomstige experimentele band nooit heeft stilgestaan en weigert zich te herhalen. Dat bewezen het video-album ODDSAC en de abstracte, in het New Yorkse Guggenheim opgevoerde soundscapes van Transverse Temporal Gyrus weer dubbel en dwars.
Verder omdat voor deze grofweg tiende Animal Collective-plaat de originele viermansbezetting weer compleet was: Josh ‘Deakin’ Dibb deed niet mee op Merriweather.... Daarbij heeft bandlid David ‘Avey Tare’ Porter het qua sound en richting weer meer voor het zeggen gehad, terwijl Noah ‘Panda Bear’ Lennox meer achter de grootse, melodieuze elektronica van Merriweather Post Pavilion zat, met zijn voorliefde voor meerstemmige, jubelende zanglijnen. Met Deakin’ terug op het nest sloot een weer compleet Animal Collective zich al in 2010 op in de studio om nieuwe songs te schrijven. En wel vanuit jammen op echte instrumenten, inclusief gitaren en drums naast de samplers en synths van Brian ‘Geologist’ Weitz.
Dus zijn de nieuwe nummers kortom meer dan ooit in een bandbezetting tot stand gekomen, met Panda Bear voor het eerst in acht jaar terug achter een drumkit. Zoals ook al te merken was bij de tournee van vorig jaar (oa. Paradiso, Primavera, ATP), voor Animal Collective vaak dé gelegenheid om nieuw werk al uitgebreid te spelen en te testen. Met het risico het publiek dat wacht op bekender materiaal in verwarring achter te laten.
Was het bij die optredens soms inderdaad zelf actief meezoeken naar de richting die Animal Collective opging, alles valt op zijn plaats nu Centipede Hz er eindelijk is. Wat zo’n bandbezetting in dezelfde ruimte oplevert (zonder ideetjes uitwisselen over de mail): Centipede Hz start direct hard, direct en hectisch, als een soort excentrieke rockplaat op z’n Animal Collectives, maar zonder dat er ooit gitaarversterkers op elf staan. Zoals Moonjock de plaat opent met z’n stampritme om er vervolgens in volle vaart vandoor te te gaan, dat hebben we geen band horen doen sinds... Animal Collective op Strawberry Jam uit 2007. Terug is die wat manische, onrustige zang van Avey Tare in een melodie en songstructuur die alle kanten mogen uitschieten. Juist dat ongeremde maakt bijzonder vrolijk. Dat is ook de kracht van het al net zo onbesuisde Today’s Supernatural met z’n onweerstaanbare schwung en aanstekelijke ‘Le-le-le-le-le-le-le-let’s go!’-lijn. Experimenteel? Nogal, maar net zoals bij die laatste Tune-Yards-plaat van vorig jaar: het is allemaal veel te aanstekelijk om 'moeilijk' te kúnnen zijn.
De overdonderde doch goede luisteraar hoort in de loop van Centipede Hz dat de elf nieuwe tracks strikt aan elkaar geregen zijn volgens vier LP-helften, geregeld onderbroken door radiostation-jingles. Een inspiratiebron van herinneringen aan de radiojingles en –commercials die de Animal Collective-leden vroeger hoorden (zie ook de plaattitel). Niet voor niets maakten ze de afgelopen weken radioshows met eigen nieuwe muziek en invloeden. Verdere inspiratiebronnen verklapte de band via een erg leuke en verhelderende playlist op Consequence of Sound. Interessant luistervoer en de verklaring voor de behoorlijk dichtgesmeerde klank van de plaat. Intussen laat Deakin’ horen dat hij terug is door voor het eerst in de bandgeschiedenis leadzanger te zijn in de track Wide Eyed, ontaardend in een kakafonie van die radiogeluiden. Het is pas halverwege het album, met zowaar mooi liedje Father’s Time en New Town Burnout, dat Animal Collective ietsje gas terugneemt, maar uiteraard is dit bij deze band nog altijd relatief. Centipede Hz zet je niet op voor je rust.
Ze vormen bovendien een opmaat naar een van de beste, drukste Animal Collective-tracks ooit gemaakt en een instant hoogtepunt op Centipede Hz. Monkey Riches was al een ijkpunt in de livesets van vorig jaar (overlopend in Brother Sport) en geeft hier de luisteraar een energiestoot van jewelste. De zelden zo gehoorde muziek is gebouwd op een bijna a-melodieuze elektronicariff en hier tegenin lopende baslijn die beide tóch blijven hangen. Opzwepende beats en dito geluidseffecten van alle kanten maken het af, terwijl er onder de ogenschijnlijke sonische chaos toch echt een briljant popliedje van ruim zes minuten schuil gaat.
Anders dan je ooit hoorde, zwaar verslavend en zo weergaloos goed dat de drie laatste nummers bijna gereduceerd worden tot vulling. Bijna, want het nog wat snellere Mercury Man surft door op de onrustige golven gecreërd door Monkey Riches, terwijl afsluiters Pulleys en Amanita op zichzelf net zo goed sterke tracks zijn. In alle hoeken gebeurt wel iets spannends, terwijl de melodieën steevast catchy blijven. Kan een album van 53 minuten meer geluid en muziek bevatten dan je brein zelfs in meerdere keren aankan? Animal Collective flikt het. Wat een plaat: zo spelen en experimenteren met nieuwe geluiden en invalshoeken, intussen uniek en als jezelf blijven klinken en een volgende meesterlijke, ongelooflijk energieke plaat afleveren. Wederom kandidaat voor album van het jaar.
Animal Collective geeft op 1 november een concert in Vredenburg Leidsche Rijn in Utrecht, via Tivoli. Beluister Centipede Hz voor nu nog op de 3voor12 Luisterpaal.
